Marcin Zdunik – wiolonczela
Orkiestra Symfoniczna FZ
Daniel Smith – dyrygent
prowadzenie: Sławomir Kozłowski
ANTONÍN DVOŘÁK
Koncert wiolonczelowy h-moll op. 104
ALEKSANDR BORODIN
Tańce połowieckie
MIECZYSŁAW KARŁOWICZ
Odwieczne pieśni
Aleksander Borodin (1833-1887) był – obok Musorgskiego i Rimskiego-Korsakowa – najwybitniejszym przedstawicielem „Potężnej Gromadki” – grupy kompozytorów tworzących rosyjską szkołę narodową. Skoncentrowany na twórczości symfonicznej nie unikał śmiałych rozwiązań harmonicznych i instrumentacyjnych, wyznaczając kierunek rozwoju dla kompozytorów następnego pokolenia.
Najpopularniejszym dziełem orkiestrowym Borodina są piękne, arcymelodyjne Tańce połowieckie napisane jako fragment II aktu opery Kniaź Igor, dziś traktowane jako samodzielny, zamknięty w sobie utwór symfoniczny. Ma on charakter suity opartej na kilku orientalnych melodiach, ujętych w bogatą kolorystycznie oprawę orkiestrową.
Antonin Dworzak (1841-1904) zyskał sobie miano „ojca” narodowej muzyki czeskiej, a jego rolę można przyrównać do tej, jaką odegrali Chopin i Moniuszko w historii muzyki polskiej.
Wśród dzieł Dworzaka często obecnych w repertuarach filharmonicznych z jednej strony znajdują się utwory o charakterze narodowym – nawiązujące do form tanecznych. Z drugiej zaś – wielka symfonika będąca, szczególnie u schyłku życia kompozytora, trwałym wkładem w rozwój muzyki orkiestrowej, a także – dla kontynentu amerykańskiego – początkiem budowania własnej stylistyki na mapie światowej historii muzyki.
„Gdybym wiedział, że wiolonczela jest zdolna do takich rzeczy, sam bym napisał ten koncert” – oznajmił Johannes Brahms po wysłuchaniu Koncertu wiolonczelowego h-moll Antonína Dvořáka
Koncert powstał w latach 1894-95 jako ostatnie wielkie dzieło powstałe podczas pobytu w Ameryce. Pierwsze wykonanie koncertu powierzył Dworzak angielskiemu wiolonczeliście Leo Sternowi. Jego brawurowa interpretacja 19.03.1896r. przyczyniła się do wielkiego zainteresowania jednym z najważniejszych koncertów Dworzaka.
W muzyce polskiej twórcą, który zdecydowanie w cieniu nie pozostał, był Mieczysław Karłowicz (1876-1909). W centrum jego zainteresowań szybko znalazł się poemat symfoniczny, gdzie kompozytor sięgnął do późnoromantycznej chromatyki, instru¬mentacji i techniki motywów przewodnich, łącząc je z wielkim wyczuciem formy i specyficznym klimatem wyrazowym.
„Odwieczne pieśni” op. 10 były drugim z kolei (z sześciu) poematem symfonicznym Karłowicza. Skomponowane w latach 1904-06, zostały wyko¬nane po raz pierwszy 21 marca 1907 r. w Berlinie pod dyr. G. Fitelberga na koncercie kompozy¬torskim Młodej Polski. Jest to 3-częściowy cykl symfoniczny („Pieśń o wiekuistej tęsknocie”, „Pieśń o miłości i o śmierci”, „Pieśń o wszechbycie”), którego poszczególne części zostały połączone wspólną ideą i wspólnym typem jakości wyra¬zowych, a także wspólnym materiałem muzycznym – motywami przewodnimi: temat wiekuistej tęsknoty, temat odwieczności, temat śmierci, miłości i wszechbytu.
Źródłem inspiracji kompozytora są przeżycia z tatrzańskich wędrówek (tę miłość do najpiękniejszych lecz groźnych polskich gór przypłacił później Karłowicz przedwczesną śmiercią w śnieżnej lawinie), które opisał następująco: „I gdy znajdę się na stromym wierzchołku, sam, mając jedynie lazurową kopułę nieba nad sobą, a naokoło zatopione w morzu równin zakrzepłe bałwany szczytów – wówczas zaczynam rozpływać się w otaczającym przestwo¬rze, przestaję się czuć wyosobnioną jednostką, owiewa mnie potężny, wiekuisty oddech wszech¬bytu. Tchnienie to przebiega przez wszystkie fibry mej duszy, napełnia ją łagodnym światłem i sięgając do głębin, gdzie leżą wspomnienia trosk i bólów przeżytych. Godziny przeżyte w tej półświadomości są jakby chwilowym powrotem do niebytu, dają one spokój wobec życia i śmierci, mówią o wiecznej pogodzie roztopienia się we wszechistnieniu”.
_____________________________________________
Marcin ZdunikPolski wiolonczelista, solista i kameralista. Wykonuje muzykę od renesansu po dzieła najnowsze, improwizuje, aranżuje i komponuje. Jest zapraszany do udziału w prestiżowych festiwalach muzycznych – BBC Proms w Londynie, Progetto Martha Argerich w Lugano oraz Chopin i Jego Europa w Warszawie.Wystąpił jako solista na estradach wielu renomowanych sal, m.in. Carnegie Hall w Nowym Jorku, Konzerthaus
w Berlinie, Cadogan Hall w Londynie i Rudolfinum
w Pradze. Wielokrotnie partnerowały mu znakomite zespoły – m.in. Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Narodowej w Warszawie, Buffalo Philharmonic Orchestra, Orchestre National des Pays de la Loire, Praska Orkiestra Kameralna, European Union Chamber Orchestra, Orkiestrą Sinfonia Varsovia i City of London Sinfonia,
a także wybitni dyrygenci – np. Andrzej Boreyko, JoAnn Falletta, Antoni Wit i Andres Mustonen. Ważną rolę w jego życiu artystycznym odgrywa współpraca z inspirującymi muzykami, m.in. z Nelsonem Goenerem, Rafałem Blechaczem, Krzysztofem Jakowiczem, Bomsori Kim, Jakubem Józefem Orlińskim, Szymonem Nehringiem, Aleksandrem Dębiczem, Katarzyną Budnik i Jakubem Jakowiczem. W ramach festiwalu Chamber Music Connects the World miał przywilej koncertować wspólnie z Gidonem Kremerem i Yuri Bashmetem. W sezonie artystycznym 2016/17 był artystą rezydentem Filharmonii Narodowej w Warszawie.Był wielokrotnie nagradzany na międzynarodowych konkursach i festiwalach muzycznych. W 2007 roku został laureatem I nagrody, Grand Prix oraz 9 innych nagród w VI Międzynarodowym Konkursie Wiolonczelowym im. Witolda Lutosławskiego w Warszawie. W 2008 roku reprezentował Polskie Radio w Bratysławie na Międzynarodowym Forum Młodych Wykonawców organizowanym przez Europejską Unię Radiową (EBU) zwyciężając i zdobywając tytuł New Talent 2008. W 2009 roku otrzymał nagrodę Gwarancja Kultury przyznaną przez TVP Kultura.
W czerwcu 2009 roku ukazała się debiutancka płyta Marcina Zdunika zrealizowana z udziałem Orkiestry Kameralnej Wratislavia, pod kierownictwem Jana Staniendy, zawierająca m.in. nagrania dwóch koncertów wiolonczelowych J.Haydna. Za płytę tę otrzymał nagrodę Fryderyk 2010. Zdunik na płyty nagrał także również komplet utworów na wiolonczelę i fortepian Roberta Schumanna (z pianistką Aleksandrą Świgut; NIFC 2014), „Fantazję na wiolonczelę i orkiestrę” M.Weinberga (z Orkiestrą Sinfonia Varsiovia pod dyr. A.Mustonena; TWON 2015), muzykę kameralną Fryderyka Chopina (Chopin. Chamber Music; z pianistą Szymonem Nehringiem i altowiolistą Ryszardem Groblewskim, NIFC 2020) oraz szereg kompozycji kameralnych. Dwupłytowy album Bach Stories został nagrany przy współudziale pianisty Aleksandra Dębicza i wydany nakładem firmy Warner Classics. Dwie spośród ostatnich płyt Zdunika uhonorowane zostały nagrodą Fryderyk: album Words of Mystery zarejestrowany wspólnie z Zespołem Śpiewaków Miasta Katowice Camerata Silesia pod dyr. Anny Szostak oraz nagranie II Koncertu wiolonczelowego Pawła Mykietyna, w którym artysta współpracował z Orkiestrą Narodowego Forum Muzyki we Wrocławiu pod dyrekcją Bassema Akiki. Marcin Zdunik dokonał również wielu nagrań dla Polskiego Radia i Telewizji oraz dla Radia Słowackiego.
W działalności artystycznej Marcina Zdunika ważną rolę odgrywa kompozycja. W ostatnich latach powstał m.in. Koncert wiolonczelowy „Ghosts of the past” (2021), napisany na zamówienie Orkiestry Kameralnej Polskiego Radia Amadeus pod dyrekcją Anny Duczmal – Mróz, Kwartet fortepianowy (2022), kantata Cor Jesu na tenor, chór i orkiestrę (2024), Trio fortepianowe (2024), utwór Da Pacem Domine na wiolonczelę solo i siedem wiolonczel, szereg kompozycji solowych i muzyka do spektakli teatralnych.
Zdunik kształcił się pod kierunkiem wybitnych muzyków – Andrzeja Bauera i Juliusa Bergera. Wiedzę muzykologiczną zgłębiał podczas studiów w Instytucie Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego pod kierunkiem prof. Szymona Paczkowskiego. Praca magisterska „Bach w poszukiwaniu ideału. Cztery wersje Pasji Janowej BWV 245” otrzymała pierwszą nagrodę w konkursie im. Zofii Lissy. Marcin Zdunik jest laureatem Stypendium dla wybitnych młodych naukowców przyznawanego przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (2016-2019).
Artysta prowadzi klasy wiolonczeli w Akademii Muzycznej w Gdańsku i w Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie.
W kwietniu 2021 otrzymał tytuł profesora sztuki w dyscyplinie sztuki muzyczne, zaś w 2020 przyznaną przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odznakę honorową Zasłużony dla Kultury Polskiej.
w tym w Międzynarodowym Konkursie Dyrygenckim UNESCO im. Grzegorza Fitelberga (gdzie został również uhonorowany Złotą Batutą i Nagrodą Orkiestry), oraz w Międzynarodowym Konkursie Dyrygenckim im. Sir Georga Soltiego. Jako pierwszy Australijczyk poprowadził Orkiestrę Teatru Maryjskiego,
a następnie został wyróżniony w TIME International. Niedługo potem objął funkcję Głównego Dyrygenta w Teatro Carlo Felice
w Genui.
i Alberto Zeddą. W Polsce współpracował z Operą Wrocławską. Występował również na Rossini Opera Festival, w Teatro dell’Opera di Roma, Teatro di San Carlo, Den Norske Opera, Maggio Musicale Fiorentino, Greckiej Operze Narodowej oraz Opera Australia, w tym w produkcjach Damiana Michieletta.
w Salzburgu oraz w Accademia Musicale Chigiana w Sienie, a także kształcił się w Trinity College
w Londynie, na Uniwersytecie Muzycznym w Bratysławie, w Sydney Conservatorium of Music oraz
w American Academy of Conducting w Aspen. Regularnie pojawia się w programach telewizyjnych emitowanych w godzinach największej oglądalności, łącząc działalność medialną z praktycznymi programami edukacyjnymi dla młodych muzyków i publiczności stawiającej pierwsze kroki w świecie muzyki.
Koncert abonamentowy
